היסטארישע עקאנאמישע קראך אין איראן: דער איראנער 'ריאל' פאלט צו א רעקארד נידריגן שטאפל אינמיטן שווערע סאנקציעס און מלחמה

א קורצע ווידעאו וואס פארשפרייט זיך יעצט אויפן אינטערנעט צייגט פיל מער איבער די איראנער עקאנאמיע ווי סיי וועלכע אפיציעלע סטעיטמענט פון די רעגירונג. מען זעט דארט הויפנס מיט איראנער 'ריאל' באנקנאטן געלייגט נעבן עטליכע הונדערט-דאלארדיגע בילס, וואס אילוסטרירט ווי ווייט די וואלוטע איז געפאלן. לויט די יעצטיגע ראטע אויפן גאס, איז 300 אמעריקאנער דאלאר ווערט אומגעפער 660 מיליאן ריאל! דאס איז א שוידערליכע בילד פון וויאזוי אן עקאנאמישע צוזאמברוך זעט אויס אין טעגליכע טראנזאקציעס.

די ציפערן זענען נישט קיין גוזמא. דער ריאל האט אנגעשלאגן א רעקארד נידריגן שטאפל פון איבער 2.2 מיליאן פאר איין דאלאר אויפן פרייען מארקעט אנהייב סעפטעמבער 2026, לויט וועבזייטלעך וואס האלטן מיט די אומאפיציעלע וואלוטע האנדל אין איראן. דאס איז ווייט אפגעריסן פון די אפיציעלע רעגירונג ראטע וואס שטייט ביי ארום 1.37 מיליאן ריאל פער דאלאר.

אפגעריסן פון די רעאליטעט

דער ריזיגער ריס צווישן די אפיציעלע רעגירונג ציפערן און די עכטע פרייזן אויפן גאס, דערציילט די פולע געשיכטע ווי ווייט די רעגירונג איז אפגעריסן פון די טעגליכע עקאנאמישע רעאליטעט. איראן אפערירט מיט א דאפלטע עקסטשעינדזש סיסטעם. בעת די צענטראלע באנק נוצט די אפיציעלע ראטע פאר רעגירונג סטאטיסטיקס און געהאלט באצאלונגען, צאלן די פשוט'ע בירגער וואס קויפן אימפארטירטע סחורה, גאלד, אדער אויסלענדישע געלט, די פיל טייערערע פרייזן פונעם שווארצן מארקעט.

דער ריאל האט שוין פארלוירן ארום 60 פראצענט פון זיין ווערד זינט דעם אנהייב פונעם איראנער קאלענדאר יאר אין מערץ, ווען דער דאלאר האט זיך געהאנדלט ביי ארום 1.35 מיליאן ריאל. אזא סארט וואלוטע קראך ווערט נאר ערגער פון טאג צו טאג, און יעדע פרישע רעקארד נידערונג איז נאך א שווערע קלאפ פאר די לאקאלע איינוואוינער וואס פרובירן אנצוהאלטן די ווערד פון זייערע שווער-פארדינטע שפאר-געלטער.

מלחמה, בלאקאדע און אינפלאציע

די אורזאכן אונטער דעם קראך זענען נישט קיין גרויסע סודות. די איראנער וואלוטע געפינט זיך אין א פרייען פאל זינט אמעריקאנער און מדינת ישראל אטאקעס האבן אנגעפאנגען דעם יעצטיגן קאנפליקט ענדע פעברואר. דער קראך האט זיך דראסטיש פארשנעלערט זינט וואשינגטאן האט צוריק ארויפגעלייגט א נעיווי בלאקאדע אויף איראנער פארטן אין יולי, נאכדעם וואס א קורצ-טערמיניגע פייער-אפשטעל איז צופאלן.

די בלאקאדע האט אפגעשטיקט איראן'ס אויל עקספארט איינקונפטן, וואס איז איינע פון אירע איינציגסטע פארבליבענע קוואלן פאר אויסלענדישע געלט. אין די זעלבע צייט האט די אמעריקאנער טרעזשערי דעפארטמענט אפגעשניטן איראן'ס צוטריט צו ראיאנישע בענק, וואס האט אינגאנצן אפהאקט וויכטיגע קאנאלן צו באצאלן פאר אימפארטירטע סחורה. צוגאב צו די מיליטערישע און פינאנציעלע דרוק, איז די אינפלאציע געשטיגן צו קאטאסטראפאלע שטאפלען. די פרייזן זענען ארויפגעשפרינגען מיט אומגעפער 84 פראצענט אין פארגלייך צו פאראיאר אוגוסט, געטריבן דורך אומדערהערטע פרייז העכערונגען אויף טעגליכע געברויכן ווי אויל און אייער.

דער פשוט'ער בירגער ליידט

פאר די פשוט'ע איראנער בירגער איז דאס א ביטערע רעאליטעט. אפילו ווען געהאלטן גייען ארויף, קענען זיי בשום אופן נישט נאכיאגן די אינפלאציע וואס לויפט העכער 80 פראצענט, וואס מיינט אז די קויפקראפט ווערט שוואכער פון חודש צו חודש. אסאך פון די וואס קענען זיך עס ערלויבן, האבן אנגעהויבן איינהאנדלען גאלד און אויסלענדישע וואלוטע פשוט צו ראטעווען די ווערד פון זייערע שפאר-געלטער - א קלארע צייכן ווי ווייניג צוטרוי עס איז פארבליבן אינעם ריאל זעלבסט.

דער גאווערנאר פון די איראנער צענטראלע באנק האט אפגעווארפן די באהויפטונגען אז דאס לאנד פלאגט זיך מיט א מאנגל אין אויסלענדישע געלט אדער אן עקאנאמישע צוזאמברוך. ער האט געמאלדן אז די באנק איז גרייט אריינצופאמפן ביז 2 ביליאן דאלאר אינעם מארקעט צו סטאביליזירן די וואלוטע. צי די דאזיגע שריט וועט באמת קענען אפשטעלן דעם קראך וואס קומט צוליב מלחמה, סאנקציעס און א בלאקאדע, בלייבט איבער צו זען. אבער דערווייל, דערציילן די ציפערן אויף די גאסן איבער טעהראן א גאר אנדערע מעשה ווי דאס וואס מען הערט פון די רעגירונג באאמטע.