Loading

למחרת פונעם היסטארישע באזוך פון די גדולי האדמו"רים אונעם ווייסן הויז: א כראנאלאגישע איבערזוכט פונעם היסטארישע באזוך

כ"ב אלול תשפ"ו

0 1,298
Main image for למחרת פונעם היסטארישע באזוך פון די גדולי האדמו"רים אונעם ווייסן הויז: א כראנאלאגישע איבערזוכט פונעם היסטארישע באזוך

אין די אינדערפרי שעה'ן האבן אנגעהויבן לאנדן די פריוואטע פליגערס פון די אדמו"רים און רבנים אין וואשינגטאן. דער ערשטער אנצוקומען איז געווען דער לעקוואודער ראש הישיבה ר' מלכיאל קאטלער שליט''א מיט זיינע מענטשן, וועלכער איז באגלייט געווארן דורך דעם עסקן ר' משה מארגארעטן צום "רוזוועלט צימער".

קורץ דערנאך זענען אנגעקומען די פליגערס פון כ"ק אדמו"ר מסאטמאר (מהרי"י) און כ"ק אדמו"ר מבאבוב, און דערנאך כ"ק אדמו"ר מסאטמאר (מהר"א). שפעטער זענען אנגעקומען הרב אהרן מענדל טווערסקי (בשליחות פון זיין טאטן, דער סקווירא רבי), און כ"ק אדמו"ר מוויזשניץ מאנסי וועמענס פליגער האט זיך אביסל פארשפעטיגט. די רבנים זענען געקומען באגלייט מיט זייערע קינדער, צווישן זיי דער סאטמארער רב פון וויליאמסבורג, דער סיגוטער רב, און הרב חיים שלום האלבערשטאם (זון פונעם באבובער רבי'ן).

צוזאמען מיט זיי זענען געקומען א רייע באקאנטע עסקנים: ר' משה דוד נידערמאן, ר' גדליה סגאנדין, ר' ישראל משה שפיצער (מעיאר פון שיכון סקווירא), ר' יואל ראזענפעלד פונעם באבובער הויף, ר' יהודה לייב זארגער פון ערמאנט, ר' יוסי געשטעטנער און נאך. ווי אויך די נאנטע גבאים ר' משה פריעדמאן, ר' חיים שלמה פישער און ר' חיים גאלדפינגער.

נאכן אדורכגיין די זיכערהייט קאנטראל, האט זיך אנגעהויבן א לענגערע זיצונג אינעם "רוזוועלט צימער" מיט הויכע רעגירונגס באאמטע, אריינגערעכנט פרעזידענט טראמפ'ס איידעם דזשעראד קושנער, וועלכער האט אלעמען ווארעם באגריסט און דערמאנט פארן באבובער רבי'ן ווי ער געדענקט אים פון אן אווענט וואס איז פארגעקומען ביי אים אינדערהיים.

אינמיטן דעם שמועס איז אריינגעקומען דער וויצע פרעזידענט דזשעי די ווענס דער עסקן יוסי געשטעטנער האט אים פארגעשטעלט אלע אנוועזנדע, און מ'האט אויפגעברענגט עטלעכע וויכטיגע פראבלעמען. מען האט גערעדט איבער דעם שוואכן מצב פון כשר'ע עסן אין די תפיסות; ר' גדליה סגאנדין האט אנגעוויזן אז דאס איז א בודזשעט פראבלעם און האט פארגעשלאגן א פלאן צו קאכן די עסן אין די קאמערציאלע קאך איינריכטונגען אין קרית יואל צו שפארן געלט פאר דער רעגירונג, און האט געבעטן ווענס'ס הילף צו באקומען די נויטיגע רעגירונגס אקצעפטירונג. דער סאטמארער רבי (מהרי"י) האט אויפגעברענגט דעם פראבלעם פון די קורצע 15 שעה אורלויב פאר ארעסטאנטן, וואס איז נישט גענוג צייט אנצוקומען אהיים געהעריג פאר די ימים נוראים.

ווענס האט אויסגעלויבט די אידישע קהילה און ספעציעל די שיינקייט פון גרויסע פאמיליעס, זאגנדיג אז ער האט אליין יעצט געהאט זיין פערטן קינד. דער עסקן ר' משה דוד נידערמאן האט גערעדט איבער די דיסקרימינאציע קעגן גרויסע פאמיליעס ביי "סעקשאן 8" הילף, און ר' יואלי ראזענפעלד האט זיך געוויצלט מיט ווענס אז וויבאלד ער האט יעצט באקומען א פערטע קינד, איז דאס א גוטע געלעגנהייט צו פארברייטערן דעם פראגראם וואס איז אצינד באגרעניצט ביז דריי קינדער. פילע אנדערע נושאים זענען אויפגעברענגט געווארן: ר' יואל ראזענפעלד האט גערעדט וועגן מיימאנידיס שפיטאל, ר' ישראל משה שפיצער וועגן פדיון שבוים, און ר' גדליה סגאנדין איבער די וואסער געברויכן אין קרית יואל.

אינמיטן שמועס האט ווענס געפרעגט מיט אינטערעס איבער די פארשידנארטיגע קליידער וואס די רבנים טראגן. ר' גדלי' סעגעדין האט שיין מסביר געווען אז עס שפיגלט אפ די אמאליגע אייראפעאישע לענדער פוילן, אונגארן, גאליציע און ליטא, און אז די אדמו"רים היטן אפ די טראדיציעס פון די עלטערן. מען האט אויך גערעדט איבער ראטעווען בתי חיים אין אייראפע (אין ווילנא און פוילן). ווענס האט צוגעזאגט צו העלפן און האט פארלאזט דעם צימער.

בשעת'ן ווארטן אויפן פרעזידענט האבן די רבנים פארברענגט מיט דברי תורה און סיפורי צדיקים. עס איז פארגעקומען א היסטארישע און ווארעמע באגריסונג צווישן די סאטמארער ברידער, ווען דער סאטמארער רבי (מהר"א) האט אנגעוואונטשן מזל טוב פארן סאטמארער רבי'ן (מהרי"י) צו די שמחות אין זיין משפחה יענעם אוונט.

שפעטער זענען די רבנים אריבער צום פרעזידענט. ערשט איז דער סאטמארער רבי (מהר"א) אריין צו א 10 מינוטיגע פריוואטע באגעגעניש, וואו ער האט אויפגעברענגט די נושא פון פדיון שבוים און די גזירת הגיוס. נאכדעם זענען אלע אדמו"רים און די הויפט עסקנים אריין אין צימער. די אנדערע קינדער און מענטשן זענען געבליבן אין רוזוועלט צימער, אבער די טיר איז געבליבן אפן זיי זאלן קענען מיטהאלטן.

די רבנים האבן זיך געזעצט קעגנאיבער טראמפ'ס טיש: הרב אהרן מענדל, דער באבובער רבי, סאטמארער רבי (מהר"א), סאטמארער רבי (מהרי"י), וויזשניצער רבי און הגאון ר' מלכיאל. טראמפ האט באלד אריינגערופן זיין איידעם קושנער און געזאגט: "ער מוז זיין דא ווען אזעלכע גרויסע געסט קומען אן".

דער סאטמארער רבי (מהר"א) האט געמאכט די ברכה "הנותן תשועה", וואס איז איבערגעזעצט געווארן דורך ר' גדליה. טראמפ האט געפרעגט קושנער מיט א שמייכל צי ער פארשטייט לשון קודש, האט ער געענטפערט אז ער פארשטייט א העלפט. טראמפ און קאנגרעסמאן מייק לאולער האבן אפגעגעבן זייערע באגריסונגען. דער סאטמארער רבי (מהר"א) האט זיך באדאנקט פארן פרעזידענט פאר זיין הילף צו עפענען די בתי מדרשים אינמיטן דער קאראנא תקופה. הרב אהרן מענדל טווערסקי האט איבערגעגעבן א פערזענליכן בריוו פונעם סקווירא רבי'ן, און הגאון ר' מלכיאל קאטלער האט אויך איבערגעגעבן א בריוו.

דאן האט כ''ק אדמו''ר מסאטמאר מהר''יי שליט''א איבערגענומען דאס ווארט פאר א לענגערע וויילע און פארגעשטעלט אלע אדמו''רים און זייערע שליחים פארן פרעזידענט און ארויף געברענגט אויפן טיש וויכטיגע ענינים העומדים על הפרק.

טראץ וואס די מדינת ישראל ארגאניזאציעס האבן פרובירט צו לייגן דרוק, האבן די רבנים איבערגעגעבן א שארפן בריוו רעדאגירט דורך דעם "מרכז עזרה ויעוץ". דער בריוו האט קלאר געשטעלט אז הונדערט טויזנט ישיבה תלמידים אין ארץ ישראל ליידן אצינד און טייל זיצן אין תפיסה בלויז פארן וועלן היטן זייער רעליגיע. דער בריוו האט געבעטן פונעם פרעזידענט אלס איינער וואס איז באקאנט צו קעמפן פאר רעליגיעזע פרייהייט צו נוצן זיין איינפלוס אויף די איזראעלישע רעגירונג זיי זאלן נאכטון אמעריקע'ס ביישפיל פון היטן אויף רעליגיעזע רעכטן און נישט רודפ'ן די חרדים.

אינמיטן שמועס האט טראמפ פלוצלינג געבעטן פונעם סאטמארער רבי'ן (מהר"א) דאס פאפיר אויף וואס זיינע פריוואטע פונקטן זענען געווען אראפגעשריבן, און האט דאס אינטערעסאנטערהייט אריינגעלייגט אין זיין פריוואטן שופלאד.

דער סאטמארער רבי (מהרי"י) האט זיך אנגערופן אויף ענגליש, באדאנקט דעם פרעזידענט פארן העלפן אידן און ספעציעל פארן העלפן קינדערלאזע פאמיליעס, און האט אויך קלאר ארויפגעברענגט די נושא פון ישיבה בחורים. דער באבובער רבי האט געהאט אנגעגרייט צו רעדן וועגן פוילן בתי חיים און מיימאנידיס שפיטאל, אבער פראקטיש האט זיך די צייט געענדיגט.

טראמפ האט מיט גרויס געפיל דערמאנט די באפרייאונג פון ר' שלום מרדכי רובאשקין. ער האט באטאנט אז אפילו נאך גרויסע מיליטערישע אקציעס האט ער נישט באקומען אזא ווארעמע אפקלאנג ווי ביי דעם באפרייאונג. ר' יואל ראזענפעלד האט פארציילט ווי אידן האבן ממש געטאנצן אין די גאסן. טראמפ האט ארויסגעברענגט אז ער האט פארשטאנען אז דער ביטערער 28 יעריגער אורטייל איז געווען ריינע אנטיסעמיטיזם.

צום סוף האט מען געבעטן אריינצולאזן די איבעריגע עסקנים. ר' משה מארגארעטן האט אריינגעטרעטן און זיך באדאנקט, ספעציעל לויבנדיג דעם קאנגרעסמאן מייק לאולער. טראמפ האט געפרעגט די רבנים צי מען שטיצט טאקע לאולער, און די עסקנים האבן באשטעטיגט אז ביי די פריערדיגע וואלן האבן טראמפ און לאולער באקומען ארום 98 ביז 100 פראצענט שטימען אין ערטער ווי קרית יואל און שיכון סקווירא.

נאך א האלבע שעה האט זיך דער היסטארישער באזוך געענדיגט. ביים ארויסגיין האט ר' מלכיאל קאטלער איבערגעגעבן נאך א פריוואטע בקשה אונטערגעשריבן פון אלע רבנים. טראמפ האט פארטיילט פרעזידענטליכע מטבעות (קאוינס) פאר אלעמען אלס אנדענק. די רבנים האבן זיך געזעגנט, זיך געוואונטשן "כתיבה וחתימה טובה", און זיך ארויסגעלאזט אויפן וועג צוריק צו די לופטפעלדער.