ווידעא: 3,200 יאר אלטע עגיפטישע אויפשריפט אנטהאלט אן אור-אלטע דערמאנונג פון בני ישראל
בס"ד
היסטארישע ארטיפאקט פון איבער 3,200 יאר צוריק וואס דערמאנט 'ישראל' ציט פרישע אינטערעסע
אן אויסטערלישע ארטיפאקט וואס גייט צוריק מער ווי 3,200 יאר ציט יעצט פרישע אויפמערקזאמקייט, נאכדעם וואס עס אנטהאלט איינע פון די סאמע עלטסטע באקאנטע רעפערענצן צו כלל ישראל אינדרויסן פון להבדיל די הייליגע תורה און תנ"ך.
דער מאסיווער אור-אלטער עגיפטישער מאנומענט, וואס איז באקאנט אלס די "מערנעפטא סטעלי" (Merneptah Stele), איז אויסגעקריצט געווארן אין די צייטן פונעם עגיפטישן פרעה 'מערנעפטא' אין יאר 1208 פאר די ציילונג, און געפינט זיך היינט צוטאגס אינעם עגיפטישן מוזעאום אין קיירא.
די אויפשריפטן אויפן שטיין באריכטן הויפטזעכטליך עגיפטישע מיליטערישע זיגן. אבער נעבן דעם ענדע פונעם טעקסט, רעכנט עס אויס דעם נאמען "ישראל" צווישן די פעלקער וואס די עגיפטישע מיליטער האט באגעגנט דורכאויס א קאמפיין אין כנען. היסטאריקער און פארשער באטראכטן דעם אויפשריפט אלס די עלטסטע קלארע באווייז איבער כלל ישראל אין היסטארישע דאקומענטן.
די ווערטער זענען ספעציעל אינטערעסאנט פאר היסטאריקער, וויבאלד די עגיפטישע 'היעראגליפיקס' (אור-אלטע עגיפטישע שריפט) באציט זיך צו ישראל אלס א פאלק, און נישט אלס א שטאט אדער א געאגראפישע טעריטאריע. דאס גיט א קלארע אור-אלטע עגיפטישע באווייז אז א פאלק מיטן נאמען ישראל איז שוין געווען אנערקענט אין דעם ראיאן מיט מער ווי דריי טויזנט יאר צוריק.
אין א נייע ווידעא וואס צירקולירט יעצט, זעט מען ווי דער שרייבער און רעדנער פרענק טורעק ווייזט אן אויפן הויכן מאנומענט אינעם עגיפטישן מוזעאום, און שמועסט אויס איר וויכטיגקייט אין פארבינדונג מיט די היסטאריע פון בני ישראל.
דער ארטיפאקט איז ארגינעל אנטדעקט געווארן אין יאר 1896 דורך א בריטישן ארכעאלאג, פלינדערס פעטרי, ביי די חורבות פונעם טעמפל פון פרעה מערנעפטא אין די שטאט טעבעס.
היסטארישע ארטיפאקט פון איבער 3,200 יאר צוריק וואס דערמאנט 'ישראל' ציט פרישע אינטערעסע
אן אויסטערלישע ארטיפאקט וואס גייט צוריק מער ווי 3,200 יאר ציט יעצט פרישע אויפמערקזאמקייט, נאכדעם וואס עס אנטהאלט איינע פון די סאמע עלטסטע באקאנטע רעפערענצן צו כלל ישראל אינדרויסן פון להבדיל די הייליגע תורה און תנ"ך.
דער מאסיווער אור-אלטער עגיפטישער מאנומענט, וואס איז באקאנט אלס די "מערנעפטא סטעלי" (Merneptah Stele), איז אויסגעקריצט געווארן אין די צייטן פונעם עגיפטישן פרעה 'מערנעפטא' אין יאר 1208 פאר די ציילונג, און געפינט זיך היינט צוטאגס אינעם עגיפטישן מוזעאום אין קיירא.
די אויפשריפטן אויפן שטיין באריכטן הויפטזעכטליך עגיפטישע מיליטערישע זיגן. אבער נעבן דעם ענדע פונעם טעקסט, רעכנט עס אויס דעם נאמען "ישראל" צווישן די פעלקער וואס די עגיפטישע מיליטער האט באגעגנט דורכאויס א קאמפיין אין כנען. היסטאריקער און פארשער באטראכטן דעם אויפשריפט אלס די עלטסטע קלארע באווייז איבער כלל ישראל אין היסטארישע דאקומענטן.
די ווערטער זענען ספעציעל אינטערעסאנט פאר היסטאריקער, וויבאלד די עגיפטישע 'היעראגליפיקס' (אור-אלטע עגיפטישע שריפט) באציט זיך צו ישראל אלס א פאלק, און נישט אלס א שטאט אדער א געאגראפישע טעריטאריע. דאס גיט א קלארע אור-אלטע עגיפטישע באווייז אז א פאלק מיטן נאמען ישראל איז שוין געווען אנערקענט אין דעם ראיאן מיט מער ווי דריי טויזנט יאר צוריק.
אין א נייע ווידעא וואס צירקולירט יעצט, זעט מען ווי דער שרייבער און רעדנער פרענק טורעק ווייזט אן אויפן הויכן מאנומענט אינעם עגיפטישן מוזעאום, און שמועסט אויס איר וויכטיגקייט אין פארבינדונג מיט די היסטאריע פון בני ישראל.
דער ארטיפאקט איז ארגינעל אנטדעקט געווארן אין יאר 1896 דורך א בריטישן ארכעאלאג, פלינדערס פעטרי, ביי די חורבות פונעם טעמפל פון פרעה מערנעפטא אין די שטאט טעבעס.
